Kadra Ciekawe strony
  zaloguj  
Loading...

Szkoła Podstawowa Nr 2 z oddziałami gimnazjalnymi

im. Marszałka Józefa Piłsudskiego

w Tomaszowie Lubelskim

Aktualności
Strona główna
Informacje i ogłoszenia
Nasze osiągnięcia
Historia szkoły
    Tradycje szkoły
Plan lekcji
Galeria zdjęć


Odwiedzin



LEGENDA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

Dostrzegając szansę na odzyskanie niepodległości przez Polskę, Józef Piłsudski utworzył u boku armii austro-węgierskiej w 1914 r. oddziały strzeleckie. Właśnie w tym okresie zaczęła się formować legenda Piłsudskiego, który na czele garstki zapaleńców zamierzał walczyć o niepodległość Polski. Już wtedy przylgnął do komendanta legionów przydomek „Dziadek”. Wielu żołnierzy wierzyło w nieomylność Komendanta.


Imieniny J. Piłsudskiego w Sulejówku

Kopiec Piłsudskiego w Krakowie usypany w 1938 r.

    Po wojnie w oczach wielu z byłych żołnierzy legionów Piłsudski stawał się mężem opatrznościowym. Sprawował najwyższe urzędy państwowe, choć nie został prezydentem. Pozycja jaką uzyskał w pierwszych latach niepodległości państwa, pozwoliła mu nadal odgrywać ważną rolę na polskiej scenie politycznej. Gdy wycofał się z czynnego uprawiania polityki i osiadł w Sulejówku, Marszałek krytykował w wywiadach prywatę i niekompetencję polityków, zwracając również uwagę na zapomnienie, jakie spotkało tych, co własną krwią wywalczyli Polsce niepodległość.

    Sulejówek zaczęli odwiedzać coraz częściej byli podwładni Piłsudskiego. Narodziła się nawet tradycja odwiedzania Marszałka przez delegacje jednostek wojskowych np. w celu składania życzeń z okazji imienin 19 marca czy z okazji święta Odzyskania Niepodległości. Bywało, że liczba odwiedzających Marszałka przekraczała 1000 osób.

Powrót Piłsudskiego do władzy w maju 1926 roku na drodze wojskowego zamachu stanu pod hasłem „sanacji moralnej” nie osłabił popularności Marszałka. Oddziały, które opowiedziały się po stronie Piłsudskiego, były w okresie walk często witane przez mieszkańców Warszawy oklaskami.

    Ta pozytywna opinia o Marszałku zbytnio nie zmieniła się także w późniejszym czasie pomimo kryzysu ekonomicznego z 1929 roku ani nawet po podjęciu kontrowersyjnych decyzji politycznych przez rządy piłsudczyków.

    Powszechnie panowało przekonanie o wyjątkowej roli J. Piłsudskiego w państwie. Często bywało tak, że po radę nawet w błahych sprawach udawano się do Belwederu z odległych miast w przekonaniu, że tylko Marszałek może pomóc. Często proszono Komendanta na ojca chrzestnego czy też na świadka na ślubie byłych lub obecnych podwładnych. W szkołach dzieci przyswajały sobie wiedzę o szczególnej roli Piłsudskiego w dziejach niepodległego państwa polskiego. W opowieściach i anegdotach, utworach literackich o Piłsudskim często pojawiały się kojarzące się z postacią Marszałka rekwizyty: „siwy strzelca strój”, klacz Kasztanka czy czapka maciejówka. Wszyscy wiedzieli, że w Belwederze światła palą się do późna w nocy, co znaczyło, że Marszałek pracuje i czuwa nad losem kraju.

    Młodzi ludzie wyrażali swoje uznanie Marszałkowi, wysyłając mu kartki imieninowe. Akcja wysyłania takich życzeń przebywającemu na wypoczynku Piłsudskiemu w 1932 roku zakończyła się sporym sukcesem. Poczta na Maderze, gdzie przebywał na leczeniu, musiała przyjąć ponad milion kartek i listów nadesłanych z Polski.

    Pamięć o życiu i czynach Piłsudskiego kultywowano także, organizując zawody sportowe. Od 1923 roku odbywał się marsz szlakiem Kadrówki rozgrywany między 6 a 8  sierpnia na odcinku Kraków-Kielce oraz zawody marszowe z Warszawy do Sulejówka długości 27 km, które po raz pierwszy przeprowadzono 19 marca 1926 r. Po śmierci Piłsudskiego organizowano także bieg narciarki na trasie Zułów – Wilno w 1936, a w latach 1937-1938 wyścig kolarski na trasie Wilno - Zułów - Wilno.

    Tradycją wojskową stało się świętowanie dnia imienin Piłsudskiego. 19 marca po zamachu majowym stał się w wojsku dniem wolnym od zajęć, tak jak 3 maja, 15 sierpnia czy 11 listopada. W jednostkach organizowano z tej okazji msze św. czy akademie rocznicowe z udziałem wszystkich żołnierzy. Kult Marszałka widoczny był także w życiu cywilnym. Przeciętny obywatel stykał się z tym zjawiskiem niemal na każdym kroku. Portrety i popiersia Piłsudskiego umieszczano we wszystkich urzędach państwowych i gabinetach urzędników państwowych.

    Marszałek był także często przedstawiany na obrazach i portretach, z których kilka powstało na zamówienie administracji państwowej. Najbardziej znane to obrazy Wojciecha Kossaka: Portret Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz Marszałek Józef Piłsudski na Kasztance (oba z 1928), czy Legioniści przed Marszałkiem Piłsudskim (1935).

    Marszałek był też wdzięcznym bohaterem niezliczonej ilości karykatur politycznych, z których najbardziej chyba popularne były karykatury autorstwa Zdzisława Czermińskiego. Ponadto Piłsudski doczekał się serii znaczków pocztowych, pełnometrażowego filmu dokumentalnego w roku 1935 czy też płyty gramofonowej, na którą nagrał dwa krótkie przemówienia. Postać Marszałka bardzo często pojawiła się w prozie i poezji całego okresu międzywojennego. Wśród wielu autorów zainspirowanych biografią i osobą „Dziadka” należy wymienić Juliusza Kaden-Bandrowskiego, który wiele opowiadań i powieści (np. „Generał Barcz”) poświęcił propagowaniu idei legionowej i zasług, jakie położył Naczelnik Państwa dla odrodzonej ojczyzny. Tomiki swoich wierszy poświęcili Piłsudskiemu między innymi tacy wybitni poeci jak Kazimiera Iłłakowiczówna, Jan Brzechwa czy Kazimierz Wierzyński. Ważne są także pamiętniki pisane przez osoby mające w przeszłości kontakt z Piłsudskim: Felicjana Sławoj-Składkowskiego, Kazimiery Iłłakowiczówny, Władysława Baranowskiego czy Leona Wasilewskiego.

    Ważną oznaką kultu Marszałka była decyzja najwyższych władz państwa o złożeniu trumny z jego zwłokami pośród grobów królewskich na Wawelu. Decyzja ta była jednym z ostatnich hołdów, jaki złożyli podwładni swemu dowódcy. Po pogrzebie Marszałka jego zwolennicy podjęli jeszcze jedną ważną inicjatywę upamiętnienia jego czynów -  usypania Kopca Piłsudskiego na krakowskim Sowińcu. Do prac budowlanych oprócz zwykłych obywateli często byli mobilizowani także przedstawiciele władz państwowych.

    Po II wojnie światowej, mimo starań władz komunistycznych, które starały się wymazać z pamięci Polaków postać Marszałka, jego popularność z upływem lat była coraz większa. W oczach przeciętnego Polaka Marszałek był bohaterem, który całe życie uważał Rosjan za największych wrogów Polski i pobił bolszewików w bitwie pod Warszawą w sierpniu 1920 r.

11 LISTOPADA 1918 – ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI

         Pierwsza wojna światowa zakończyła się 11 listopada 1918 r. z chwilą podpisania przez Niemcy rozejmu w lasku Compiégne pod Paryżem. Był to przełomowy moment nie tylko w dziejach całej Europy, ale i Polski.

    Dzień wcześniej powrócił do Warszawy Józef Piłsudski, komendant I Brygady Legionów, internowany od lipca 1917 r. przez Niemców w Magdeburgu. Przed domem, w którym mieszkał, zebrały się tłumy, a do mieszkania zaczęli przychodzić przedstawiciele różnych stronnictw i partii.

    „Byli znajomi i podkomendni zaczęli się tłoczyć w mieszkaniu na Moniuszki, które mu doraźnie znaleziono, chcąc go przywitać i oddać się do jego dyspozycji. Nareszcie po południu udało mu się wyrwać z Warszawy i przyjechać do nas, na Pragę. Wiadomość, że przyjedzie do mnie rozeszła się lotem ptaka. Wobec tego, że była to niedziela, robotnicy wylegli z domów i pełni radości czekali na ulicach, którymi musiał przejeżdżać. Przed domem, w którym mieszkałam, zebrał się tłum. Kiedy nadjechał, entuzjazm był niesamowity. Ja na spotkanie z pokoju swego nie wyszłam, tylko czekałam w mieszkaniu. Nie lubiłam nigdy okazywać swoich uczuć wobec innych.” – tak pisała o tych czasach żona Aleksandra Piłsudska we wspomnieniach.

    Na wieść o powrocie Piłsudskiego, Ignacy Daszyński wraz z całym rządem 11 listopada przyjechał do Warszawy. Tego samego dnia Józef Piłsudski otrzymał z rąk Rady Regencyjnej władzę wojskową i rozpoczął konsultacje z przedstawicielami stronnictw politycznych w sprawie utworzenia koalicyjnego rządu. 14 listopada, nowym dekretem Rada Regencyjna postanowiła się rozwiązać i całą władzę w państwie przekazała Piłsudskiemu,  ustanawiając  urząd  naczelnika państwa. 11 listopada na ulicach wszystkich miast panowała euforia z powodu rodzącej się niepodległości.

Dzień 11 listopada ustanowiono później Świętem Niepodległości Polski.

NAJWAŻNIEJSZE FAKTY


5 XII 1867 – w Zułowie na Wileńszczyźnie urodził się Józef Klemens -czwarte dziecko Józefa Wincentego Piłsudskiego i Marii z Billewiczów. Jako młody człowiek nosił przezwisko „Ziuk”.
1885 - matura i początek studiów medycznych w Charkowie.
1887 - pierwsze aresztowanie i zesłanie na pięć lat na Syberię.
1893 - początek działalności politycznej w PPS.
1900 - ponowne aresztowanie i ucieczka z więzienia.
1906 - utworzenie własnej partii PPS - Frakcja Rewolucyjna; objęcie kierownictwa nad organizacją bojową PPS.
1908 - utworzenie we Lwowie Związku Walki Czynnej.
6 VIII 1914 - Wymarsz 1. Kompanii Kadrowej z Krakowa.
1914 - 1916 - walki Legionów na froncie przeciwko Rosji.
VII 1917 – „Kryzys Przysięgowy”; aresztowanie w  Magdeburgu.

Powitanie Komendanta wracającego z więzienia
 
14 XI 1918 – Rada Regencyjna powierzyła mu stanowisko tymczasowego Naczelnika Państwa (11 listopada przejął władzę nad wojskiem).
1919 - 1920 - dowodzenie działaniami w wojnie polsko-bolszewickiej jako Naczelny Wódz i Naczelnik Państwa.
19 III 1920 - nominacja na Pierwszego Marszałka Polski – otrzymał buławę marszałkowską.
1923 - wycofanie się z życia politycznego i zamieszkanie w Sulejówku pod Warszawą.
V 1926 – powrót do polityki: dojście do władzy drogą zamachu stanu, kierowanie polityką państwa i wojskiem; pełnienie funkcji: ministra spraw wojskowych i od sierpnia - generalnego inspektora sił zbrojnych (październik 1926 - czerwiec 1928 i sierpień - grudzień 1930 - premier).
12 V 1935 - śmierć Józefa Piłsudskiego w wyniku choroby nowotworowej.

Kopiec Piłsudskiego w Krakowie usypano w 1938 r.

Piłsudscy to członkowie starego litewskiego szlacheckiego rodu Giniatowiczów. Jeden z Giniatowiczów dał synowi obok imienia Stanisław imię starolitewskie „Piłsuda”, co dało początek nazwisku „Piłsudski”. Herb tego rodu a więc i rodziny Piłsudskich jest odmianą herbu Kościesza. Na tarczy herbu w polu czerwonym zawarta jest rogacina srebrna w słup (jak na powyższym wizerunku). W klejnocie nad hełmem w koronie znajdują się trzy pióra strusie. Najwcześniejsze wizerunki tego herbu sięgają XIV w.

DZIECI

Józef Piłsudski był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa nie miał dzieci. W drugim urodziły mu się dwie córki: Wanda (ur. 7 II 1918), która została potem lekarzem psychiatrą i Jadwiga (ur. 28 II 1920), która została inżynierem architektem. Na zdjęciu widzimy je obie wraz z ojcem.


 
„JEDZIE, JEDZIE NA KASZTANCE”
Najsłynniejszym koniem II Rzeczpospolitej niewątpliwie była klacz Kasztanka należąca do Józefa Piłsudskiego od 1914 r. Służyła mu wiernie przez trzynaście lat. Kochały ją córki pana Marszałka, karmiły cukrem i obsypywały pieszczotami. Po raz ostatni J. Piłsudski dosiadł swego wierzchowca w czasie defilady z okazji 9-lecia Niepodległości Polski 11 listopada 1927 r. Klacz padła kilkanaście dni później. Postać Kasztanki została uwieczniona w wielu obrazach i pomnikach.

„MARSZ PIERWSZEJ BRYGADY”
 
Legiony to - żołnierska nuta,
Legiony to - straceńców los,
Legiony to - rycerska buta,
Legiony to - ofiarny stos [...]
 
Pierwsze zwrotki tego słynnego utworu  powstały w 1917 r., późniejsze w latach 20. Pieśń ta uznawana była w II RP za oficjalny hymn Wojska Polskiego. Nie wszyscy wiedzą, że miała też szanse zostać Hymnem Państwowym, do którego to miana pretendowała do momentu oficjalnego zatwierdzenia „Mazurka Dąbrowskiego” w 1927 r.

PIŁSUDSKI W LITERATURZE

Postać i działalność Piłsudskiego pozostawiła wiele śladów w literaturze pięknej. Pod fikcyjnym imieniem Wiktor wystąpił w powieści „Z minionych dni” Gustawa Daniłowskiego i jako postać tytułowa w „Generale Barczu” Juliusza Kadena-Bandrowskiego. Bandrowski uczynił Marszałka bohaterem jeszcze innych swoich utworów: „Piłsudczycy” i „Pod Belwederem”. Powieść pt. „Wódz” napisał o nim Gustaw Olechowski.
Utwory poświęcili mu także: Andrzej Strug: „Odznaka za wierną służbę”, Kazimiera Iłłakowiczówna: „Wiersze o Marszałku Piłsudskim”, Jan Lechoń (wiersz „Piłsudski” w „Karmazynowym poemacie”), Julian Tuwim, Roman Kołoniecki („Ballada o Piłsudskim”), Kazimierz Wierzyński („Wolność tragiczna”) Ludwik Hieronim Morstin („Misterium Nocy Majowej”). Tom wierszy o Marszałku wydał również Jan Brzechwa.


Zobacz też:

Pierwszy Marszałek Polski

JÓZEF PIŁSUDSKI W TOMASZOWIE LUBELSKIM



Galeria zdjęć
Szachy
Klasy I - III
Nasze sukcesy
Sport
Więcej sportu
Matematyka
Język angielski
Biblioteka
Świetlica
Pedagog szkolny
Samorząd Uczniowski
Religia



Jesteś tutaj:   START » Nasz patron




Szkoła Podstawowa Nr 2 z oddziałami gimnazjalnymi
im. Marszałka Józefa Piłsudskiego


ul. Żołnierzy Września 1
22-600 Tomaszów Lubelski

tel. 846 644 454, 846 644 455, 846 643 564
fax 846 644 455
sp2tomaszow@poczta.onet.pl opiekun str. dymroz@poczta.onet.pl

Nasz patron
Rozkład zajęc

TL24.pl - Szybka strona internetowa w 5 minut !